METROLOJİ

Metroloji, Ölçüm Bilimidir.

Birimler Sistemi (SI), ölçme metodları, ölçü aletleri ile ilgilenen bilim dalına Metroloji denir.

-  Uluslararası Temel Birimlerin (SI) tarif ve tanımını yapar.

-  Yeni ölçüm metodları üzerinde araştırmalar yapar.

-  Ölçüm metodları için kurallar ortaya koyar.

•               Bilimsel Metroloji

         Ulusal sıfata sahip birincil seviyede Laboratuvarları olan kuruluşların etkinliğidir.

•               Yasal (Legal) Metroloji

Metrolojinin şartları yasal mevzuatlarlarla belirlenmiş konularında faaliyet gösteren kısmıdır. Yasal Metroloji çalışmalarını Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yürütür.

Yasal Metroloji, ticari alış verişlerde satıcı ve alıcının yanlış ölçüm sonuçlarından dolayı aldatılmalarını önler.

•               Endüstriyel Metroloji

         Endüstride kaliteyi güvence altına alma ihtiyacı ile gündeme gelmiştir.

         Bu hizmeti, akredite edilmiş kalibrasyon laboratuvarları yerine getirmektedir.

TEMEL SI BİRİMLERİ

Kalibrasyon sonucunda verilen sonucun birimi mutlaka SI birimleri veya bunlara direkt olarak çevrilebilen bir birim olmalıdır.

Metre              (m)                  Uzunluk Birimi

Saniye              (s)                   Zaman Birimi

Amper             (A)                  Akım Şiddeti Birimi

Kelvin              (K)                  Sıcaklık Birimi

Mol                 (mol)                Molar Kütle Birimi

Kandela           (cd)                 Işık Şiddeti Birimi

Kilogram          (kg)                 Kütle Birimi

KALİBRASYON

Belirlenmiş koşullar altında, ölçülen büyüklüğün gerçek değeri ile onu ölçen aletin verdiği netice arasında bağlantı kurma işlemidir.

Kalibrasyon, bir ölçümler dizisidir; doğruluğu bilinen bir ölçüm standardını veya sistemini kullanarak diğer test ve ölçüm aletlerinin doğruluğunun ölçülmesi, sapmalarının  belirlenmesi ve dokümante edilmesi işlemidir.

Ölçüm standardı

Bir büyüklüğün bir veya birden fazla değerini veya bir birimi mukayese yolu ile diğer ölçme cihazlarına aktarmak amacıyla; tanımlayan, gerçekleştiren, muhafaza eden veya yeniden üreten maddi ölçü, ölçme cihazı veya ölçme sistemi  (VIM 6.01)

Örnek :

            ·    1 kg`lık Kütle

            ·    50 mm Uzunluk Mastarı

            ·    100 W`luk standard direnç

            ·    Sezyum atomik frekans standardı

İzlenebilirlik

Doğruluğu en kaba ölçümden primer standarda kadar uzanan mukayeseli ölçme işlemine izlenebilirlik denir. İzlenebilirliğin olmadığı ölçme işlemlerinin geçerliliği kabul edilmez

Akredite olmuş bir laboratuar izlenebilirliği sağlıyor demektir.

Kalibrasyon Şartları

Geçerli bir kalibrasyon için aşağıdaki şartlar sağlanmalıdır:

•                     Uygun Referans Cihaz

               -Daha Doğru

               -İzlenebilir

•                     Uygun Ortam

•                     Uygun Metod

•                     Eğitimli personel

Kalibasyon Periyodları

Kalibrasyon periyodları belirlenirken aşağıdaki parametreler değerlendirilir:

•                     Cihazın fiziksel özellikleri

•                     Kullanım şartları

•                     Kullanım sıklığı

•                     Kararlılığı

•                     Uluslar arası standard veya rehberlerin tavsiyeleri

•                     Üretici tavsiyeleri